Encyklopedyja powszechna (1859)/Argens
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Argens |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
Argens (Jan Chrz. de Boyer markiz d’), urodził się w Aix w Prowancyi roku 1704. Ojciec, prokurator generalny w parlamencie tego miasta, przeznaczał go na urzędnika, lecz Argens własnowolnie, mając lat 15, wstąpił do wojska. Zakochawszy się w pięknej aktorce Sylwii, chciał biedz za nią do Hiszpanii, lecz przez rodzinę przytrzymany, przy poselstwie francuzkiem wyprawiony został do Konstantynopola, gdzie doznał przygód niebezpiecznych; wróciwszy do kraju, dla przypodobania się rodzinie, chciał się poświęcić prawnictwu, lecz przemogła żywość charakteru i powtórnie wstąpił do wojska. W roku 1734 był przy oblężeniu Kehl, a pod Philippsburgiem w skutek upadku z konia stał się niezdolnym do dalszej służby. Wydziedziczony przez ojca, postanowił żyć z pióra, aby zaś mógł pisać swobodnie, udał się do Hollandyi, gdzie wydał: Lettres juivces, Lettres chinoises, Lettres cabalistiques, oraz Philosophie du bon sens. Fryderyk II, który podówczas był dopiero następcą tronu, pragnął poznać autora i przywiązać do siebie. Argens na to zaproszenie miał odpowiedzieć, iż będąc na 5 stóp i 7 cali wysoki, widzi dla siebie niebezpieczeństwo znajdować się w blizkosci króla Fryderyka Wilhelma I (który ludzi wysokiego wzrostu do swojej gwardyi zaciągał). Gdy Fryderyk II wstąpił na tron i ponowił swe zaproszenie, Argens przybył do Potsdamu, gdzie życzliwie przyjęty, został szambelanem i wraz z pensyją 6,000 liwrów otrzymał urząd dyrektora sztuk pięknych przy akademii. Król go lubił dla otwartego charakteru, często do siebie na obiady zapraszał, żartując niekiedy z jego hipochondrycznego usposobienia. Mając lat 60 pokochał się w aktorce Cochois i ożenił się z nią mimo wiedzy króla, który mu nigdy tego kroku nie mógł zapomnieć. Jeździł parę razy do Francyi, gdzie mu brat z ojcowskiego dziedzictwa jednej wioski odstąpił. Umarł w Tulonie r. 1771; Fryderyk II wystawił mu pomnik w mieście Aix, w kościele Minoritów. Liczne jego pisma, mianowicie: Histoire de l’esprit humain (14 tom, Beri. 1767) zjednały mu powszechne wzięcie. Jego Lettres et Mémoires ukazały się najprzód w Londynie 1748, następnie w Paryżu 1807. — Brat jego Łukasz de Boyer d’Argens napisał: Réflexions politiquies sur l’etat des chevaliers de Malte.
