Encyklopedyja powszechna (1859)/Ardenny
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Ardenny |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
Ardenny, zachodnia część lesistego płaskowzgórza, wznoszącego się na północnej granicy Francyi i spadającego stopniami ku nizinom flandryjskim. Dawniej nazwę Ardenny nadawano całej przestrzeni górzystej między rzekami Renem i Sambre. Płaskowzgórze to nie przenosi w ogóle wysokości 1,800 stóp, z wyjątkiem pojedynczych szczytów w części jego wschodniej, jak np. góra ś. Huberta (2,100 stóp); doliny wszakże poprzerzynane rzekami głęboko są wyżłobione. Formacyja Ardennów składa się z łupku i waki szarej, poprzerywanej pokładami wapienia; półocne ich stoki obfitują w węgiel i żelazo. Departament Ardenne leży pomiędzy Belgiją od północy i północo-zachodu, departamentami Meuse od południo-wschodu, Marne od południa, Aisne od zachodu, i składa się z północnej Szampanii, włącznie z byłemi księztwami Sedan, Carignan i Mouzon. Ludność jego na przestrzeni 94 mil □, wynosi około 326,000 dusz. Część północno-wschodnią przerzyna spławna rzeka Moza (Meuse), z dopływowemi Chiers, Semoy i Bar; południowo-zachodnią spławna także Aisne, z dopływową Aire. Kanał ardeński 11 mil długi, łączący rzeki Aisne, Bar i Meuse, wielce się przyczynia do ułatwienia kommunikacyi wodnej. Ósmą część kraju stanowią góry, wszędzie prawie gęstemi pokryte lasami; doliny dosyć żyzne, wydają zboże, a w stronie południowej aż do Mezières i wino. Rozległe pastwiska sprzyjają hodowaniu owiec. Przemysł zajmuje się produkcyją żelaza, szkła, fajansu, szalów i sukna, z którego wyrobu słynie szczególniej miasto Sedan. Stolicą departamentu, dzielącego się na okręgi Mezières, Sedan, Rethel, Rocroy i Vouziers, jest miasto Mézières; z innych miejscowości wymieniamy: Donchery, Attigny, Rethel, Sedan, Tumay i Rocroy.
