Encyklopedyja powszechna (1859)/Arcis-sur-Aube
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Arcis-sur-Aube |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
Arcis-Sur-Aube, miasteczko w departamencie francuzkim Aube (Szampanii), liczące blizko 3,000 miesz., słynne z bitwy, którą tu 20 i 21 Marca 1814 r. Napoleon stoczył ze sprzymierzonemi pod dowództwem Schwartzenberga. Bitwa pod Laon wyparła była armiję rossyjsko-pruską z jej linii operacyjnej, a zajęcie przez Napoleona miasta Rheims przecięło kommunikacyję między wojskami przeciwników. Cesarz więc, dla zabrania przodu sprzymierzonym, 17 Marca na czele 15,000 ludzi, z któremi w drodze połączyć się miało 6,000 idących z Paryża pod generałem Lefebvre-Desnouettes, postąpił ku rzece Aube i zajął miasto Chalons. Feldmarszałek Schwartzenberg, po wzmocnieniu prawego swego skrzydła, skoncentrował się w okolicy miasta Arcis. Pierwsze spotkanie nastąpiło 19 Marca, miedzy przednią strażą francuzką, a oddziałem rossyjskim, zasłaniającym Plancy; poczém cesarz posunął się aż do miasteczka Méry, opuszczonego przez wojska nieprzyjacielskie, po spaleniu mostu na rzece. Nazajutrz Francuzi obsadzili Arcis, gdzie Napoleon oczekiwać miał przybycia księcia Tarentu z 30,000 posiłków. Sprzymierzeni atoli, uprzedzając to połączenie, rozpoczęli atak z przeważną siłą 84,000 piechoty i 25,000 jazdy. Przez cały dzień w okolicy miasta zacięta toczyła się walka, w której wydzierano sobie kolejno przylegle wioski, dopóki jej noc nie przerwała. Francuzi biwakowali na pobojowisku. Dnia następnego Napoleon, otrzymawszy 3,000 posiłków pod księciem Reggio, dał rozkaz rozpoczęcia działań zaczepnych. Generał Sebastiani i książę Moskwy ruszyli naprzód, atakując kawaleryje rossyjską, lecz przybywszy na wzgórze panujące nad równiną Arcis, ujrzeli całą armiją sprzymierzonych skoncentrowaną w szyku bojowym. Książę Tarentu przybyć mógł dopiero wieczorem, w obec przeto siły tak przemagającej cesarz postanowił wykonać odwrót za rzekę Aube, który dokonany został w porządku, nie będąc początkowo niepokojonym przez księcia Schwartzenberga. Dopiero o godzinie 4 po południu sprzymierzeni rzucili się na pozostałą w mieście Arcis cząstkę wojsk francuzkich, lecz i ta cofnęła się szczęśliwie na prawy brzeg rzeki. Dwudniowa ta bitwa kosztowała Francuzów 2,500, sprzymierzonych 4,000 ludzi. Napoleon, przekraczając rzekę Aube, miał zamiar zwabić za sobą przeciwników w głąb kraju; oni jednak pociągnęli prosto na Paryż, i tym sposobem położyli wkrótce koniec pamiętnej tej kampanii.
