Encyklopedyja powszechna (1859)/Archont
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Archont |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
 Strona w Wikisłowniku | |
Archont, wódz, naczelnik, tytuł używany przez urzędników ateńskich, którzy w liczbie dziewięciu sprawowali władzę najwyższą. Godność ta powstała po śmierci Kodrusa, ostatniego króla ateńskiego, około r. 1068 przed nar. Chryst. Syn jego Medon pierwszy ją piastował, a przez długie lata mieli ją jego potomkowie. Miała być dożywotnią, ograniczona potém do lat 10, nareszcie do roku 1, aby lud chciwy władzy, tém częściej miał sposobność jej manifestowania, zlewając ją na wybranych przez siebie. W przeciągu lat 316 od Medona do Alkineona Ateny liczyły 13 archontów dożywotnich, 7 dziesięcioletnich, pierwszy Charops, ostatni Erix. Kreon był pierwszym archontem rocznym, wybranym za 24 olympijady, i wtedy właśnie utworzono 9 archontów, wybranych bez różnicy z pomiędzy wszystkich obywateli rzeczypospolitej, gdy poprzednio tylko ród Medona, a potém trycyjusze mieli do tego prawo. Obowiązki ich były następujące: pierwszy Archont eponyme, sądził niezgody między małżonkami, miał opiekę sierot i t. p.; karał surowo pijaństwo, co jeżeli się przytrafiło jemu samemu, przypłacał śmiercią. Od niego rok brał swą nazwę. Drugi archont basileos, czyli król, sprawował obowiązki arcykapłana, i wszystko co miało związek z religiją, małżonka jego, tytuł królowej nosząca, była arcykapłanką Cerery i Bachusa. Trzeci archont polemarchos, dowodził naczelnie wojskiem, czuwał nad cudzoziemcami i przestrzegał aby dzieci obywateli na wojnie poległych wychowywane były kosztem kraju. Każdy z tych trzech miał prawo przyzwania do pomocy dwóch obywateli, któryby go swą radą i światłem wspierali. Wszystkie inne obowiązki rozdzielone były pomiędzy sześciu pozostałych zwanych tesmotetes (prawodawcy). Archont po upływie zakresu wychodzący, zasiadał w Areopagu. Przekonany o przekupstwo surowo był karany. Za panowania Rzymian byli w Judei urzędnicy rzymscy, archontami zwani. — W Nowym Testamencie tytułem tym oznaczają prezesów Sanhedrynu.
