Encyklopedyja powszechna (1859)/Archidyjakon
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Archidyjakon |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
Archidyjakon. Stopień w hijerarchii kościelnej, oznaczający pierwotnie pierwszego lub najstarszego dyjakona przy kościele katedralnym albo metropolitalnym; w V już wieku nabrał większego znaczenia. Archidyjakon czuwał nad wychowaniem i nauką młodych księży, miał dozór nad dyjakonami i niższą służbą kościelną, pomagał biskupowi w administracyi i juryzdykcyi, często go zastępował na synodach; nikt niemógł być wyświęconym bez jego świadectwa. Z tego powodu nazywano go oculus et manus episcopi. Do archidyjakona przeszły: sąd duchowny, wizyty kościołów, prawo karania, exkommuniki. W siedmiu pierwszych wiekach każda dyjecezyja miała tylko jednego archidyjakona; ale r. 774 Heddo, biskup strasburgski, podzielił swoje dyjecezyję na siedm archidyjakonatów (archidiaconatus rurales); większa część biskupów poszła za jego przykładem, wyjąwszy włoskich. Archidyjakon przy katedrze zwał się odtąd Wielkim, archidiaconus magnus. Pod archidyjakonami wiejskiemi byli dziekani, archi-presbyteri rurales. W późniejszych czasach zaczęto ograniczać wygórowaną władzę archidyjakonów, którą wreszcie obostrzył sobór Trydencki.
