Encyklopedyja powszechna (1859)/Arakan
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Arakan |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
Arakan, kraj nadbrzeżny, położony w stronie północno-zachodniej półwyspu indyjskiego z tamtej strony Gangesu, należący obecnie do Anglii. Długość jego wynosi około 100, a szerokość około 20 mil geograficznych. Graniczy na wschód i północ z Awą, na południe i zachód z zatoką Bengalską, z Bengalem i z okręgiem Dżittagong. Wschodnie pasmo gór Arakan, albo Yuma-Dong, oddziela tę krainę od doliny Irawaddi, ziemia zaś Dżittagong łączy ją z płaszczyznami Bengalu. Do główniejszych rzek jej należą: Staaf, Myu i Arakan, zwana w wyższej swej części Kula-Deing. Wschodnia strona Arakanu jest górzysta, dzika i nieuprawna; zachodnia stanowi równinę bagnistą, na której rosną w obfitości trzcina bambusowa, sitowie i lasy. Brzeg północny, wyzębiony w najdziwaczniejsze kształty, otoczony jest mnóstwem wysepek, kęp i skał podwodnych. Pod względem klimatycznym Arakan należy do krajów bardzo niezdrowych, i z tego powodu Anglicy byliby go oddawna opuścili, gdyby nie stanowił ważnej pozycyi wojennej. Grunt urodzajny, lecz mało dotąd uprawny, wydaje jednak ryż, kawę, bawełnę, trzcinę cukrową, tytóń, indygo, pieprz, cytryny, pomarańcze, ananasy, orzechy kokosowe i t. p. W dziewiczych lasach przebywają słonie i tygrysy, brzegi zaś morskie obfitują w ostrygi, ryby różnego rodzaju i jadalne gniazda ptasie. Z płodów kopalnych Arakan posiada piasek złotodajny i srebro; przemysł i handel mało dotychczas rozwinięte. Ludność całego kraju wynosi 120—200,000 rasy birmańskiej, podzielonych na trzy grupy odrębne: Birmanów właściwych, Mahometan i Arakanezów czyli Mugów. Ci ostatni, składający dwie trzecie części ludności ogólnej, podobni są bardzo pod względem cywilizacyi do Chińczyków, a różni całkiem od swych sąsiadów Bengalów. Przekładają polowanie i rybołówstwo nad uprawę roli, w handlu zaś bardzo są przebiegli. Język ich pokrewny jest birmańskiemu; wzajemność pisma upowszechniona do tego stopnia, że nawet kobiety pisują dosyć poprawnie. Roku 1061 naszej ery, część wschodnia Awy odłączyła się od Arakanu, który stanowił państwo niepodległe aż do r. 1783. Zajęty potém przez Birmanów, zdobyty został roku 1824 przez Anglików i odstąpiony im na własność formalnym traktatem. Obecnie kraj cały podzielony jest na 4 prowincyje: Arakan, Sandowaj, Czedoba i Ramri. Stolica tegoż nazwiska, położona przy ujściu rzeki Arakan, w okolicy bardzo niezdrowej, liczy około 10,000 mieszkańców.
