Encyklopedyja powszechna (1859)/Arad miasto
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Arad miasto |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
Arad, murowane miasto w Węgrzech, w komitacie tegoż nazwiska, nad rzeką Marosz. Przed ostatnią rewolucyją węgierską liczyło ono 14,000 mieszkańców i prowadziło znaczny handel, szczególniej tytoniem i bydłem. W XVII stuleciu Turcy kilkakrotnie zdobyli i spustoszyli to miasto, którego fortyfikacyje przywrócono dopiero w r. 1763. W kampanii r. 1849 warownia Arad, położona między dwiema odnogami rzeki Marosz, i trudna z tego powodu do zdobycia, ważną odegrała rolę. Armija węgierska, pod dowództwem generałów Vecsey i Gal, przypuściwszy do niej szturm 18 Lipca, zajęła ją przez kapitulacyję. W początku Sierpnia członkowie sejmu węgierskiego zmuszeni byli schronić się z Szeged’nu do Arad, zkąd Kossuth 11 Sierpnia 1849 r. wydał słynną swą proklamacyję. Zaraz po katastrofie pod Villagos (17 Sierpnia), Arad z rozkazu Görgeya został oddany wojskom rossyjskim. Na lewym brzegu rzeki Marosz leży Nowy Arad, należący już do komitatu temeszeńskiego i liczący około 4,500 mieszkańców, w znacznej części Niemców. — Komitat Arad obejmuje 108 mil □ powierzchni i posiadał przed rewolucyją do 200,000 mieszkańców. Graniczy na wschód z Siedmiogrodem, na południe z Temeswarem, na zachód z Czanadem i Bekeszem, na północ z Biharem. Wschodnią część jego przerzyna odnoga Karpat; zachodnia w ogólności jest płaską. Rzeka Marosz płynie na granicy południowej, stronę zaś północną zraszają rzeki Keresz i Cziger. Mieszkańcy, składający się z Madżiarów, Słowian, Wołochów i Niemców, zajmują się uprawą roli i wina, hodowlą bydła, pszczolnictwem i exploatacyją kopalń, wydających złoto, srebro i żelazo.
