Encyklopedyja powszechna (1859)/Arachnoidy
| <<< Dane tekstu >>> | |
| Autor | |
| Tytuł | Encyklopedyja powszechna |
| Tom | Tom II |
| Rozdział | Arachnoidy |
| Wydawca | S. Orgelbrand |
| Data wyd. | 1859 |
| Miejsce wyd. | Warszawa |
| Źródło | Skany na Commons |
| Indeks stron | |
 Artykuł w Wikipedii | |
Arachnoidy (Arachnoidea, z greckiego: arachne pająk, eidos postać, pająkowate, mrowie). Tworzą gromadę zwierząt stawowatych, przedstawiających niejakie podobieństwo do owadów, lecz różnią się od nich głównie tém, iż mają głowę bez różków zrośniętą z tułówem; nóg cztery par, a skrzydeł nigdy nie miewają, nakoniec prawie wszystkie oddychają płucami. Ciało pająkowatych składa się z dwóch części, jedną stanowi głowa zrośnięta z tułówem, do tej części przymocowane są nogi; drugą część stanowi odwłok (abdomen) mający postać kulistą, albo też podłużną stawowatą. Oczy mają pojedyńcze osadzone na przedniej części ciała, bywa ich dosyć znaczna liczba. Zwierzęta te snują przędzę nazwaną pajęczyną, służącą im do ułatwienia chwytania zdobyczy, nią także okrywają swe jaja; przędza ta wychodzi ze zwierzęcia w postaci płynu kleistego tężejącego natychmiast po wyjściu z ciała; przyrząd do snucia przędzy składa się z kilku brodawek na końcu ciała umieszczonych, z każdej brodawki wychodzi pojedyncze włókno a wszystkie skręcane są w jednę nitkę za pośrednictwem nóg źwierzęcia. Rozmnażają się pająkowate z jaj, najczęściej jaja bywają okryte oprzędem; u niektórych gatunków matka bardzo starannie pielęgnuje swoje potomstwo; zanim młode dojdą zupełnego wzrostu kilkakrotnie linieją. W ogóle są to zwierzęta drapieżne, żywią się sokami wysysanemi ze zwierząt, które z wielką zmyślnością chwytają; niektóre z nich są pasorzytami (ob. Pająk). Najzupełniejsze dzieło o tych zwierzętach napisał Walkenaer: Histoire naturelle des insectes aptères, Paryż, 2 tomy 1837 r. A. R.
