Deklaracja Bulońska

Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Deklaracja o Istocie Esperantyzmu
Deklaracja Bulońska
 • Ludwik Zamenhof
Deklaracja o Istocie Esperantyzmu
Deklaracja Bulońska

Ludwik Zamenhof
Przekład: Wikiźródła (lista tłumaczy na stronie historii) (z esperanta).
Źródło oryginału: Esperantista Dokumentaro, zeszyt pierwszy, sierpień 1906, s. 31-32; Oficiala Gazeto, 1. rocznik, s. 202; Originala Verkaro de Zamenhof, s. 237; Fundamento de Esperanto, wyd. 9., s. 31-39; Deklaracja Bulońska na stronie Akademii Esperanta

Deklaracja o Istocie Esperantyzmu

¤ ¤ ¤ ¤

(Przyjęta na ostatnim posiedzeniu roboczym Kongresu Bulońskiego: Posiedzenie 9 sierpnia 1905 r.)

Ponieważ na temat istoty esperantyzmu wiele osób ma nieprawdziwe wyobrażenie, my, podpisani, przedstawiciele esperantyzmu w różnych krajach świata, zebrani na międzynarodowym Kongresie Esperanckim w Boulogne-sur-Mer, uznaliśmy za konieczną propozycję autora języka esperanto podania następującego wyjaśnienia:
1. Esperantyzm jest to dążność do rozpowszechniania na całym świecie używania języka neutralnie ludzkiego, który „nie mieszając się w wewnętrzne życie ludów i w żadnym zakresie nie usiłując wyprzeć istniejących języków narodowych” dałby ludziom różnych narodów możliwość wzajemnego porozumiewania się, który mógłby służyć jako godzący język instytucji publicznych w tych krajach, w których różne narody walczą między sobą o język, i w którym mogłyby być publikowane te dzieła, które są równie ważne dla wszystkich ludów. Każda inna idea lub nadzieja, którą ten czy inny esperantysta wiąże z esperantyzmem, jest jego sprawą czysto prywatną, za którą esperantyzm nie odpowiada.
2. Ponieważ w obecnym czasie żaden naukowiec nigdzie na świecie nie wątpi już w to, że językiem międzynarodowym może być wyłącznie język sztuczny, i ponieważ spośród ogromnie wielu prób, uczynionych w ciągu ostatnich dwóch wieków, wszystkie one przedstawiały jedynie projekty teoretyczne, a językiem rzeczywiście wypróbowanym, doskonale żywym i we wszystkich relacjach najbardziej przydatnym okazał się jeden tylko język, esperanto, dlatego przyjaciele idei języka międzynarodowego, mając świadomość, iż dyskusja teoretyczna nie doprowadzi do niczego i że cel może być osiągnięty wyłącznie praktyczną pracą, już od dawna wszyscy skupili się wokół jedynego języka esperanto i pracują na rzecz rozpowszechniania i wzbogacania jego literatury.
3. Ponieważ autor języka esperanto natychmiast na początku odmówił raz na zawsze wszelkich osobistych praw i przywilejów związanych z tym językiem, esperanto jest tym samym „własnością niczyją”, tak pod względem materialnym, jak i moralnym. Materialnym gospodarzem tego języka jest cały świat i każdy chętny może wydawać na temat lub w tym języku wszelkie utwory, na jakie ma ochotę, oraz korzystać z języka dla wszelkich możliwych celów; za duchowych gospodarzy tego języka będą zawsze uznawane te osoby, które przez świat esperancki uznawane będą za najlepszych i najbardziej utalentowanych pisarzy tworzących w tym języku.
4. Esperanto nie ma żadnego osobowego prawodawcy i nie zależy od żadnego pojedynczego człowieka. Wszystkie opinie i utwory twórcy esperanta mają, podobnie jak opinie i utwory każdego innego esperantysty, charakter absolutnie prywatny i dla nikogo nieobowiązkowy. Jedynym raz na zawsze obowiązkowym dla wszystkich esperantystów fundamentem języka esperanto jest dzieło „Fundamento de Esperanto”[1], w którym nikt nie ma prawa poczynić zmian. Jeśli kto odstępuje od reguł i przykładów wyłożonych w wymienionej pracy, nigdy nie będzie mógł uzasadniać słowami „tego życzy sobie i tak radzi autor esperanta”. Każdą ideę, która nie może być wygodnie wyrażona z pomocą tego materiału, który znajduje się w „Fundamento de Esperanto”, każdy esperantysta ma prawo wyrażać w sposób, który uważa za najwłaściwszy, tak samo, jak czyni się w każdym innym języku. Ale dla pełnej jedności języka wszystkim esperantystom radzi się naśladować jak najczęściej ten styl, który znaleźć można w pracach twórcy esperanta, który to najwięcej pracował na rzecz oraz w esperancie i który najlepiej zna jego ducha.
5. Esperantystą nazywa się każdą osobę, która zna i używa języka esperanto, bez względu na to do jakich celów go używa. Przynależność do jakiegoś Towarzystwa esperanckiego jest dla każdego esperantysty zalecana, ale nie obowiązkowa.


Przypisy

Przekład może być udostępniony na innej licencji niż tekst oryginalny.
Oryginał


Znak domeny publicznej
Tekst lub tłumaczenie polskie jest własnością publiczną (public domain), ponieważ prawa autorskie do niego wygasły (expired copyright).
 
Przekład


Tekst udostępniony jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska.
Dodatkowe informacje o autorach i źródle znajdują się na stronie dyskusji.