Pan Tadeusz/Galeria

Z Wikiźródeł, repozytorium wolnych materiałów źródłowych

Pan Tadeusz
Ilustracje autorstwa Michała Elwiro Andriolliego (1881)
Adam Mickiewicz

Pan Tadeusz
Księga pierwsza Gospodarstwo
Księga druga Zamek
Księga trzecia Umizgi
Księga czwarta Dyplomatyka i łowy
Księga piąta Kłótnia
Księga szósta Zaścianek
Księga siódma Rada
Księga ósma Zajazd
Księga dziewiąta Bitwa
Księga dziesiąta Emigracja. Jacek
Księga jedenasta Rok 1812
Księga dwunasta Kochajmy się
Objaśnienia poety
Epilog
Galeria

Wtem ujrzała młodzieńca i z rąk jej wypadła Suknia, a twarz od strachu i dziwu pobladła.	Teraz ręce przy boku miał, w tył wygiął łokcie, Spod ramion wytknął palce i długie paznokcie, Przedstawiając dwa smycze chartów tym obrazem.	Czasem do Litwy kwestarz z obcego klasztoru Przyszedł, i kiedy bliżej poznał panów dworu,	Przerwał je starzec, trzęsąc wzniesioną prawicą: Nie masz zgody, Mopanku, pomiędzy Soplicą I krwią Horeszków! W Panu krew Horeszków płynie
Ogórków chcesz Waść? - krzyknął. - Oto masz ogórki. Wara, Panie, od szkody, na tutejszej grzędzie Nie dla Waszeci owoc, nic z tego nie będzie.	Wtem pomiędzy ich usta mignęła znienacka Naprzód mucha, a za nią tuż Wojskiego placka.	Dziewczyna powiewała podniesioną w ręku Szarą kitką, podobną do piór strusich pęku; Nią zdała się oganiać główki niemowlęce	W ręku ogromna laska: tak pan Sędzia kroczy. Schyliwszy się i ręce obmywszy w strumieniu, Usiadł przed Telimeną na wielkim kamieniu
Gość niespodziany, szybko wpadając - gajowy; Nie zważał nawet, że czas właśnie obiadowy, Podbiegł do Pana; widać z postawy i z miny, Że ważnej i niezwykłej jest posłem nowiny.	Chwalicie mą tabakę, Mości Dobrodzieje, Obaczcież, co się wewnątrz tabakierki dzieje.	Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypięty Swój róg bawoli, długi, cętkowany, kręty	Zosia w porannym stroju i z głową odkrytą Stała, trzymając w ręku podniesione sito; Do nóg jej biegło ptastwo; stąd kury szurpate
Zosia kładnie pończoszki białe, ażurowe, I trzewiki warszawskie białe, atłasowe;	Lecz Hrabia krzesłem w środku zagrodził im drogę I na tym szańcu słabym utwierdziwszy nogę: Wara! - zawołał. - Sędzio! nie wolno nikomu Krzywdzić sługę mojego w moim własnym domu;	W środku na snopie zboża ekonom usiadłszy, Nudzi się, kręci głową, roboty nie patrzy, Pogląda na gościniec, na drogi rozstajne,	Odmyka klamkę - pusto jak w zaklętym gmachu; Dobywa pozew, czyta głośno oświadczenie.
Patrzy, na koniec cała trzódka białopucha Bieży do starca, liśćmi kapusty znęcona, Do nóg mu, na kolana skacze, na ramiona;	Wnet Gerwazy (to on był) przez tłum się przecisnął Na środek izby, wkoło Scyzorykiem błysnął, Potem, w dół chyląc ostrze na znak powitania	Hrabia siedział na dzielnym koniu, w czarnym stroju; Na sukni orzechowy płaszcz włoskiego kroju,	W końcu wszyscy przez długą zaścianku ulicę Puścili się w cwał, krzycząc: Hajże na Soplice!
Widzi rzecz dziwną! Sędzia i Robak na ziemi Klęczeli objąwszy się i łzami rzewnemi Płakali, Robak ręce Sędziego całował	Tymczasem Telimena wpadła między konie, Wyciągnęła ku Hrabi załamane dłonie: Na twój honor! - krzyknęła przeraźliwym głosem, Z głową w tył wychyloną, z rozpuszczonym włosem -	Wjazd tłumny, dziwny. Przodem, niby laufer, bieży Ogromny, czarny baran, a łeb mu się jeży Czterema rogami, z których dwa jako kabłąki	Trzech jezdnych padło rannych, jeden trupem leży. Padł koń Hrabi, spadł Hrabia; Klucznik krzycząc bieży Na ratunek, bo widzi: jegry na cel wzięli
Godzinę całą trwały tajemne rozmowy, Aż je przerwał kapitan Ryków temi słowy, Rzucając na stół kiesę ciężką dukatami	Sędzia spełnił Robaka rozkazy I usiada na łóżku przy nim; a Gerwazy Stoi, łokieć przytwierdza na główni rapiera,	Rwąc pnie, siekąc gałęzie. Żubr, brodacz sędziwy, Zadrżał we mchu, najeżył długie włosy grzywy,	Stał ułan jak słonecznik w błyszczącym kołpaku Strojnym blachą złocistą i piórem koguta; Przy nim dziewczę, w zielonej sukience jak ruta
Wojski przez okno kuchni, ponad starców głowy Wytknąwszy głowę, milczkiem słuchał ich rozmowy	Lecz jenerał Kniaziewicz, wzrostem najsłuszniejszy, Pokazało się, iż był w ręku najsilniejszy. Ująwszy rapier, lekko jakby szpadę dźwignął	Już z rozkazu Sędziego pleban stał na stole I ogłaszał włościanom Tadeusza wolę.	Jankiel z przymrużonemi na poły oczyma Milczy i nieruchome drążki w palcach trzyma.